اول کودکان

 

 
اول کودکان، کمپین بین المللی دفاع از حقوق کودکان

Children First, International Campaign For children's Rights

گزارش" ايلنا" از کار کودکان در همدان:همدان 36 هزار كودك كار دارد؟!

سكوت كودكانه در برابر بي قانوني ها؛فقط به خاطر يك لقمه نان!!


وجود يك ميليون و 800 هزار نفر كودك محروم از تحصيل كه 400 هزار نفر از آنان زير 15 سال دارند و به كاردائمي مشغولند براي كشور ما يك وضعيت بحراني را بوجود آورده است؛ اين موضوع هنگامي قابل بررسي مي شود كه بدانيم حدود 36 هزارتن از اين كودكان در شهر همدان زندگي مي كنند.

در حالي كه به موجب ماده 28 كنوانسيون حقوق كودك برخورداري از آموزش و پرورش حق كودك است و دولت بايد امكان آموزش ابتدايي و رايگان و اجباري را براي كودكان فراهم آورد و طبق ماده 32 همين كنوانسيون كودكان بايد در برابر كاري كه رشد و سلامت او را تهديد مي كند، حمايت شوند و به كار گماردن افراد كمتر از 15 سال طبق ماده 79 قانون كار جمهوري اسلامي ممنوع است.
اين درحالي است كه بيشتر كودكان مشغول به كار در شهر همدان كمتر از 15 سال دارند بيشتر كودكان حاشيه شهر به كارگري و شاگردي در كارگاهها مي پردازند؛ كارگاههاي سفال سازي شهر لالجين كه در قسمت مركزي استان همدان و در شهرستان بهار قرار دارد شاهد دختران و پسران نوجواني است كه آثار درد و خستگي در چهره شان نمايان است كودكاني كه تمامي روز را بدون ديدن روشني آفتاب در كارگاههاي تاريك سپري مي كنند تا شايد فنون كوزه گري را بياموزند.
" عليرضا محمدخاني" نوجواني 13 ساله كه در ميان انبوهي از كوزه هاي ساخته شده مشغول كوزه گري است، مي گويد : كار در اين كارگاه تمام وقت است و بايد تمامي سال را در اين كارگاهها به كار بپرداريم.
وي ادامه مي دهد : حقوق كارگران كم سن و سال نصف بزرگسالان است.آنان با ما قرارداد نمي بندند و حقوق را خودشان تعيين مي كنند .
"سيد محمد رازي" 8 ساله كه فشار كار او را نحيف و ضعيف كرده است، مي گويد : در اينجا بايد زودتر از همه ساعت 5 صبح به كارگاه بيايم و براي كارگران بزرگتر صبحانه آماده كنم و ساعت 12 شب بايد كارگاه راتميز كنم.
او در ادامه در حاليكه با لكنت حرفش را ادامه مي دهد، مي گويد : در صورت كم كاري علاوه بر كم شدن حقوق , كارفرما تنبيه بدني هم در نظر مي گيرد ؛اين در حالي است كه در كشور ما طبق مواد 75 و 76 قانون كار اگر كارفرمايي كودك زير 15 سال استخدام كند تخلف كرده و جريمه مي شود .
" فاطمه محمدي" , دختر نوجواني كه در همين كارگاه كار مي كند، مي گويد : اين كارگاه نه نور دارد و نه هوا , نه دستگاه تهويه , هوا در زمستان اينجا سرد و در تابستان داغ مي شود .كارفرمايان كمتر به كارگاه مي آيند .
وي در رابطه با حقوق و مزاياي خود مي گويد : به ازاي ساختن هر كوزه يا گلدان 200 تومان مي گيريم اگر در روز بتوانيم 5 تا گلدان يا كوزه درست كنيم روزانه 1000 تومان دستمزد مي گيريم و بايد از خانه غذا بياوريم .
"رضا كرمي " نوجوان همين كارگاه مي گويد: مي دانيم كار اين كارگاه برايمان زيان آور است , ما حتي از نور خورشيد محروم هستيم , دست و پاهايمان هميشه درد مي كند , كارما زيان آور است ا ما بايد تحمل كنيم و حق هيچ شكايتي را نداريم .
كودكان بدون توجه به شرايط سني و جسمي در كارهاي ساختماني و سنگين مشغول به كار هستند؛" امين محمدي" 8 ساله كه بايد پشت ميز مدرسه باشد مشغول هل دادن فرغون بود؛ بدن ضعيف و لاغري داشت . هنگامي كه از او سوال كردم چراكار مي كند و چقدر مي گيرد , ترسيد و با لكنت و دستپاچگي جواب داد : پدر ندارم , مجبورم كار كنم , پول نداريم درس بخوانم , اينجا كارگري مي كنم , اشك در چشمهاي امين جمع شد , سكوت كرد گويي نبايد حرف مي زد .
نوجوان 15 ساله ديگري كه مشغول درست كردن گچ براي گچ كاري در ساختمان بود، گفت : مي دانم كار كردن ما غير قانوني است كارفرما هم مي داند , اما چون احتياج داريم تن به هر كاري مي دهيم .
وي افزود : به خاطر غير قانوني بودن كار ما , نصف حقوق ديگران را مي گيريم و نبايد اعتراض كنيم زيرا از كار بيكار مي شويم .
"علي جلالوند" نوجوان شاغل در ساختمان نيز گفت : چون كار كردن ما غير قانوني است هيچ اعتراضي نمي كنيم , كارفرمايان هم سوء استفاده مي كنندو حقوق نمي دهند .
"رضايي" يكي از كارفرمايان مي گويد : اكثر كودكان و نوجواناني كه به كار دائمي در كارگاه مشغول هستند سرپرست و يا اداره كننده خانواده هاي خويش هستند و چاره اي جز كار كردن ندارند.
وي اظهار داشت: بسياري از نوجوانان براي به دست آوردن منبع در آمد حتي با وجود سن كم به قاچاق مواد هم مي پردازند ؛در نتيجه خانواده ها حاضرند كودكان آنها سختي كار را تحمل كنند اما به كار غير قانوني آلوده نشوند .
مطابق ماده 80 قانون كار مصوب سال 1369 , كارگري كه سنش بين 15 تا 18 سال باشدكارگر نوجوان است ودر حمايت قانون قرار دارد .
براساس قانون ، براي به كار گرفتن نوجوانان مقرراتي پيش بيني شده كه در حال حاضر هيچ يك از اين مقررات اجرا نمي شوند , اكثر كارهاي كودكان براي آنها مضر است وسلامت روحي و اخلاقي آنها را به خطر مي اندازد.
" فاطمه سالكي" 15 ساله كه در كارگاه قاليبافي مشغول به كار است، مي گويد : هواي كارگاهها آلوده است حتي نور كافي براي بافت قاليچه نداريم , اما بايد با اين مسائل كنار بياييم تا كارفرما از كارمان راضي باشد.
وي يكي از مشكلات اصلي در بعضي از كارگاهها را كه در اطراف استان قرار داد، فساد اخلاقي دانست كه براي دختران كودك و نوجوان مشكلات بسياري بوجود آورده است .
در اين ارتباط كارشناس امور آسيب ديدگان سازمان بهزيستي همدان مي گويد : كودكان زير 18 سال كه در سطح خيابان كا رمي كنند از نظر ما كودكان كار و يا كودكان خياباني هستند ودر معرض انواع آسيب هاي جسمي و جنسي و رواني قرار مي گيرند اين كودكان يا داراي خانواده نيستند و يا سرپرست آنها متواري شده و يا معتاد هستند و كودكان منبع در آمد خانواده مي شوند .
"ناصر شايگان" در گفت وگو با ايلنا، افزود : اين كودكان و نوجوانان نمي توانند سرپرست خانواده باشند و به هر نحوي تحت پوشش سازمان بهزيستي و كميته امداد قرار مي گيرند , كودكان كار در سطح خيابان به مشاغل كاذب مي پردازند تا به وسيله آن منبع در آمدي براي خانواده داشته باشند اما به عنوان سرپرست خانواده تلقي نمي شوند .
وي گفت : جمع آوري و ساماندهي كودكان خياباني از طريق تيم سيار انجام مي شود و خانواده كودكان از نظر رواني و خانوادگي بررسي مي شود و اگر داراي خانواده باشند به خانواده ها آموزش داده مي شود تا از ورود كودكان به خيابان ممانعت كنند .
وي در خصوص كودكاني كه خانواده ندارند، تصريح كرد : كار اين كودكان نيز غير قانوني است و بعد از جمع آوري، به مراكز شبانه روزي انتقال داده مي شوند .
وي آموزش ومشاوره با اين كودكان و خانواده ها را يكي از وظايف آموزش و پرورش دانست وافزود: آشنايي كودكان با حقوق خود باعث مي شود كه آسيب آنان به حداقل كاهش يابد.
وي افزود : اين كودكان به علت نياز مادي وارد بازار مي شوند و سپس مورد استثمار قرار مي گيرند كه بابالا بردن سطح فرهنگي و تامين نياز مالي مي توان اين آسيب ها را از بين برد .

همدان- خبرگزاري كار ايران
گزارش از: آرزو بختياري

مسئول سایت :کیوان آذری                                                                                                            keyvan_be@yahoo.com